De geschiedenis Van Overdiepolder – Achtermeer

De familie Leegwater was al generaties met watermolens verbonden.

Theodorus Leegwater (roepnaam Dirk) was geboren in Nieuwe Niedorp in 1883 en overleed in 1949. Hij is in Harenkarspel getrouwd met Cornelia Wester (1883-1952).

Theodorus Leegwater was de eerste Leegwater als watermolenaar. Dit was hij tot 1912, toen brandde de watermolen af en werd hij in 1913 de eerste machinist van dit dieselgemaal. Hij woonde met zijn gezin op de Overdiepolder.

Deze generatie heeft dus veel beleefd; eerst windvoortstuwing tot 1912 en vanaf 1913 een hypermodern dieselgemaal, en in 1926 ook nog op elektriciteit aangesloten.

  • 1000

    Over de Die

    Rivier de Die –De Ee – Het Die kwam vanuit Uitgeest, Limmen in de Sandersloot in Alkmaar (die heet nu Blekerssloot langs de Blekerkade) naar de molensloot (heet nu Baangracht). De Overdie heeft zijn naam te danken aan de rivier de Die die er uitmondde.

  • 1075

    Water

    Alkmaar was compleet verbonden door water, de Bergermeer, Egmondermeer, Voormeer, Achtermeer en andere meertjes zorgden ervoor dat er open verbindingen waren met de zee. Door deze verbindingen was handel mogelijk, veel Alkmaarders waren dan ook schippers!

    1075

  • 1214

    Eerste waterschap

    Uit dit jaar stamt het eerste schriftelijke bericht van een waterschap uit onze regio. In 1196 kwam er namelijk door een grote storm een groot deel van Alkmaar onder water te staan, door zeewater dat via de Rekere naar binnen kwam. Er werd een dijk aangelegd langs de westkant van de Rekere, tot Bergen. Doordat er veel dorpen werden beschermd door deze nieuwe dijk, moesten deze dorpen allemaal bijdragen. Door een waterschap op te richten, kon dit op een overzichtelijke manier.

  • 1250

    Polders

    Tijdens de middeleeuwen kwam er veel water Alkmaar binnen, waardoor het noodzakelijk werd dijken te bouwen. Het water loopt echter naar het laagste punt, waardoor er in de dijkringen ook actie moest worden ondernomen. Er werden polders gevormd. Door de daling van de maaivelden werd het polderen steeds moeilijker. Dit probleem werd verholpen door de waterwindmolen, deze pompte het water omhoog.

    1250

  • 1254

    Stadsrechten

    Alkmaar kreeg stadsrechten van Graaf Willem II.

  • 1280

    Heiloordijk

    de Heiloordijk werd aangelegd. Dit was een dijkonderdeel om verzilting tegen te gaan, het zoute water kwam vanuit o.a. de Zijpe via de Rekere bij Alkmaar terecht. De Heiloordijk werd een onderdeel richting de Beemster. (Ook bij Castricum zat nog een zeegat wat later zelf is dicht geslipt. Ook de Kennemerstraatweg en het Zeglis stammen uit deze tijd, dat was een zandrug (duinachtig).

    1280

  • 1408

    Eerste watermolen

    De eerste watermolen werd gebouwd in Alkmaar. Aangezien de Achtermeer de eerste polder was in Nederland die drooggemalen werd, moet die watermolen in de Achtermeer zijn geplaatst. Het is niet bekend waar. Het was toen nog een scheprad constructie.

  • 1532

    Start drooglegging

    Er werd begonnen met de drooglegging van polder Overdie – Achtermeer in opdracht van keizer Karel V. Dit was de eerste polder in Nederland die werd drooggelegd, hier stond dus ook de eerste waterwindmolen. Deze polder werd in 1536 in gebruik genomen. De Overdie had een meer van 40 ha.

    1532

  • 1533

    Meer drooglegging in Alkmaar

    Door het succes van de drooglegging van de Achtermeer, volgden een hoop andere meren in Alkmaar, zoals het Daalmeer met Mare en Oudie in 1560, het Heilooërmeer in 1566 en de Boekelemeer in 1567.

  • 1819

    Graven kanaal

    Koning Willem 1 heeft de opdracht gegeven om het Noord-Hollands kanaal te graven, om de economie te stimuleren. In 1824 werd het geopend. De kosten hiervoor waren 11 miljoen gulden. Amsterdam nam 25% voor zijn rekening. Er werd veel grond uit het Noord-Hollands kanaal gebruikt om de Overdiepolder op te hogen.

    1819

  • 1850

    Stoombemaling

    In Nederland schakelde men over van windbemaling naar stoombemaling, na de uitvinding van de stoommachine.

  • 1900

    Nieuwe technieken

    Er werden in Nederland nieuwe technieken gebruikt voor gemalen, met gebruik van de diesel- en elektromotor.

    1900

  • 1912

    Eerste 40 huurhuizen

    De eerste 40 huurhuizen werden gebouwd in opdracht van woningstichting Alckmaer, op de grond die uit het Noord-Hollandskanaal kwam.

  • 1912

    Molen brandde af

    Om een windwatermolen goed zijn werk te laten doen, moest deze veel wind vangen. De bomen in de omgeving werden gekapt, waardoor de molen het hoogste punt werd. Dit zorgde ervoor dat de bliksem insloeg en de molen afbrandde.

    1912

  • 1912

    Dieselgemaal

    Ter vervanging en verbetering van de molen, werd het Dieselgemaal geplaatst.

  • 1913

    De eerste machinist

    Theodorus Leegwater (roepnaam Dirk) werd op 8 maart 1913 de eerste machinist van het dieselgemaal en woonde met zijn gezin op de Overdiepolder. Daar had hij ook zijn koeien in de boerderij. Rond 1926 verhuisden zij naar de bedrijfswoning, waar zij woonden tot 1947. Toen trouwde Joseph Leegwater (roepnaam Joop), waarna Theodorus Leegwater en zijn vrouw weer terug verhuisden naar de Overdiepolder.

    1913

  • 1962

    Bezit gemeente Alkmaar

    Het Dieselgemaal kwam in bezit van de gemeente Alkmaar.

  • 1988

    Elektrogemaal

    Het Dieselgemaal werd overgenomen door een elektrogemaal. Dit was voordeliger, onderhoudsvriendelijker en minder omslachtig.

    1988

  • 1989

    Oprichting stichting

    Stichting Beheer Dieselgemaal werd opgericht.

  • 1991

    Eigendom

    De Stichting Beheer Dieselgemaal kreeg het Dieselgemaal in eigendom.

    1991

  • 1994

    Provinciaal monument

    Het Dieselgemaal ontvangt de status van provinciaal monument door de provincie Noord-Holland.

  • 2018

    Milestone Title

    Hier komt de inhoud van de mijlpaal

    2018

  • 2003

    Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

    Het waterschap het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier werd opgericht, dit is een samenvoeging van alle waterschappen van Noord-Holland boven het Noordzeekanaal.

  • 2011

    Van Alckmaer

    Het gemaal werd overgedragen door de stichting aan woningcorporatie Van Alckmaer. Het monument is voor Van Alckmaer bijzonder omdat dankzij dit gemaal de eerste sociale woningbouw aan de Uitenboschstraat mogelijk werd gemaakt.

    2011

  • 2019

    Laatste dienst

    Het Dieselgemaal werd voor het laatst gebruikt ter ondersteuning van het elektrische gemaal.

  • 2021

    PCC

    Het Dieselgemaal werkt samen met de PCC om de technieklessen te ondersteunen.

    2021